Lieven Hendriks

KIJKEN IS SCHILDEREN
_{Door Barend van Hoek}

Het oeuvre van Lieven Hendriks bestaat uit reeksen van schilderijen. Elke reeks behandelt een idee en elk idee is een observatie van een gebeurtenis of een handeling,  een momentopname. Zoals een beslagen ruit waarin achteloos getekend is. Of  een geïmproviseerde draadantenne, gezien tijdens een werkperiode op Java. Voor de tv-ontvangst aldaar wordt een stuk ijzerdraad schijnbaar willekeurig om een aantal spijkers aan de buitenmuur gewikkeld, binnenshuis verbonden met de tv. Voor kunstenaarsogen wordt dit al gauw een soort van draadsculptuur aan de muur.

Dit werk gaat over kijken. Kijken naar de wereld, kijken naar het kijken. Kijken ook naar het kunst-kijken. In hoeverre wordt je blik gekleurd door veelvuldig met kunst bezig te zijn? Het kijken naar de wereld blijft toch het belangrijkst. Lieven Hendriks ziet zijn schilderijen als getuigenissen van zijn kijken naar de wereld en de gebeurtenissen die er plaatsvinden.

Elk idee vereist zijn eigen methode van schilderen. Elk idee valt zelfs samen met zijn methode. Bijvoorbeeld bij de beslagen spiegels of ramen: het achteloos vegen of tekenen in een met damp beslagen ruit wordt bewust zonder esthetische norm beschreven door net zo te vegen in een natte laag verf die over een suggestieve onderschildering is aangebracht. Wel blijft het van belang daar een goed beeld van te maken, hij is en blijft een schilder.

Maar het ontbreken van die esthetische norm is echt belangrijk.

Dat komt niet alleen voort uit het observeren van achteloze gebaren maar ook van doelbewuste handelingen, zoals proberen een schilderij waterpas aan de muur te krijgen. Ooit haalde hij ergens een schilderij van de muur waarachter een merkwaardig patroon van een flink aantal spijkers schuilging, allemaal getuigen van een verwoede strijd . Hieruit kwam de reeks spijkervogels voort, waarin het patroon van spijkers omgevormd werd tot een karikaturaal "vogel in de lucht-lijntje" zoals in stripverhaaltjes.

Ook hier weer het idee waar de methode uit voortkomt: de spijkers zitten in de muur, hoe schilder je de muur, de latex die erop zit? Met een roller natuurlijk!

Zen lijkt af en toe om de hoek te komen kijken, vooral bij de antennes, de draadsculpturen. Hier vallen idee en uitvoering naadloos samen. Op de zorgvuldig geprepareerde ondergrond ligt een natte laag verf waar in één keer, en zonder mogelijkheid tot correctie, de tekening ingekrast moet worden. De kras, de lijn is tegelijkertijd daad én draad! Opnieuw beginnen kan maar een aantal keer voor de verf te droog wordt en hij het moeizaam geprepareerde doek kan weggooien.Een karweitje wat zonder enige afleiding, met een leeg hoofd in opperste concentratie, geklaard moet worden.

Zen of high-tech: Lieven Hendriks bereikt met sobere middelen een maximaal effect. Nergens neemt het schilderen de overhand boven het idee. Soms lijkt er sprake te zijn van een economische zuinigheid, maar Hendriks is juist genereus: hij nodigt je uit zijn ideeën te ontdekken in je eigen tempo. Hij zal nooit zijn schildershand overspelen ten koste van de ruimte die hij je wil geven om zijn blik te volgen, of jezelf er een aan te meten.

Het lijkt hem ideaal als dat gebeurt op dezelfde manier als wanneer op een reis, op een plek die er niet toe doet, je oog valt op iets mafs dat allerhande associaties triggert. Alleen: je hebt nu met een schilderij van doen.

De mooiste grap van dit alles vindt hij dan ook dat het maken van kunst zijn eigen manier van kijken heeft ontwikkeld en dat die op zijn beurt weer het maken van kunst bemest en bevloeit. Mocht je hem tegen komen in de trein, en hij zit wat om zich heen te kijken, ga er dan maar gerust van uit dat-ie eigenlijk aan het schilderen is.

Deze tekst werd gepubliceerd in de catalogus, uitgegeven door de Stichting Wim Izaks, die verscheen ter gelegenheid van de uitreiking van de Wim Izaksprijs 2010.

Barend van Hoek (1969) is beeldend kunstenaar, hij woont en werkt in Arnhem.

Website Lieven Hendriks